Примерное время на чтение статьи 2 минуты
Телеграмманы кулына алу белән Шәйсолтан юлга әзерләнә башлады.Анда анык кына берни дә әйтелмәсә дә кызлары Шәйсолтанны берәр машина белән килергә кушкан иде.Алына башлаган бәрәңге яртылаш алынган килеш бакчада сузылып ятып калды.Ашыкмады,кабаланмады.Телеграмма килеп төшү белән гомер яшәгән сизгер күңел үзенчә нәтиҗә ясады:барып чыкмады кызының тормышы.Гайникамал да төне буе пошыргаланып чыкты,көне буе эндәшми йөрде-йөрде дә :”Атасы булмаса алып кына кайтырсың инде ”,диде.Шәйсолтан да шуның өчен барасын сизенә.Хатларында Зөбәрҗәт кайнанасы турында,Гадилә турында бик матур,бик җылы язса да кияү хакында сәламнән башка һич нәрсә язмады.Аннан соң,Актирәк тә җир читендә түгел бит барган –килгән кешеләр дә бар.Хәбәрләр күңелгә ятышлы түгел иде.
-Булмаса, иртәгә кузгалырмын,карчык,диде дә Шәйсолтан,авылдагы бердән бер машинаны сорарга председатель янына китте.
-Ярар атасы,шулай итәрсең.Хәерле булсын,без күрәсен кем күрсен ,үз сөягебез үзебезгә кадерле,дип юлга кирәк- яраклар җыеп калды карчыгы.
Машина ике көннән соң гына булды.Капка төбеннән колхозның йөк машинасы кузгалып киткәндә Гайникамалның бәгыреннән кан саугандыр .Көне буе өенә кермәде ул, бертуктаусыз үзалдына сөйләнеп йөрде:”Хәзерге яшьләр бик мәзәк инде.Ничек итеп ике-өч ай күрешеп –сөйләшеп йөр дә ,ата-анасын,нәсел-нәсәбен белмичә, тот та кияүгә чык.Чыгып күрсәттеләр ләбаса.Түбән оч Гыйлай кызы да чыкты,Нәсибә малае да өйләнде.Аныкы ичмасам үзе бер гыйбрәт булды,атна үтмәде качып кайтып китте.Килгәндә үзе риза булып килгән.Саный китсәң күп әле ул,бик күп.Оясында ни күрсә,очканында шул булыр дип белми әйтмәгәннәр инде ул.Кан барыбер үзенекен итә инде,нишләтсәң дә. И бәхетсез башкайлар,бәхетсез башкайлар.Күрше-күкертләргә ничек күренерсең, туган-тумачага ниләр дип аңлатырсың,нәселдә булмаганны.Шулай була ул, борыныңны күккә чөеп, авыл егетләрен санга санамый йөрсәң”.Гайникамал кызын бер ачуланды, бер җәлләде.Берара үзен-үзе тынычландырырга да тырышты:”Ярар,нишлисең инде.Баш бетеп күз чыкмаган ,баш исән булсын.Үз яныбызда булса ,абынырга ирек бирмәбез моннан соң,Алла бирса,”дип язганы белән килешергә мәҗбүр булды.
Пошаманда берничә тапкыр бакча башыннан да урап керде.Күршеләр бәрәңге алалар иде.Ул аларга күренмәде.Үзе генә чыгып көрәккә тотынса аптырарлар,Шәйсолтан абзый кая дип сорасалар Зөбәрҗәтне алырга китте дип тә әйтә алмас. Ярар. Берничә көнгә берни дә булмас.Бәлки әле бик әйбәттер,аның өчен чакырмагандыр.Билгесезлек ике төрле бит,я тегеләй,я болай.Өченче төрле булырга да мөмкин.Анысын уйлап табарга башы җитмәде Гайникамалның.
Кереп-чыгып, анда бәрелеп,монда сугылып йөри торгач бер фикергә килде:түбән очка төшеп килендәше Бибисарага бәрәңге алышырга кирәк.Шуннан да яхшысы булмас.Бердән ялгыз кешегә әзме күпме ярдәм булыр,икенчедән бик акыллы төпле карчык ул ,бер-бер күңел тынычландыргыч сүз әйтмәсме.
Әбиләр чуагы үтсә дә ,тымызык сүрән көн,бәрәңге алырга менә дигән вакыт. Килендәшенең дә бер генә дә бәхете булмады . Уйлый китсәң уйның һич очы юк. Таза гәүдәле тимердәй нык , колхозның бар авыр эшен сытып эшли торган ирен иң беренче итеп сугышка алдылар .Бибисара итәк тулы бала белән тавык кетәклеге кадәр өйдә калды. Сугыш беткәнгә күпме еллар үткән , килендәше һаман шул кетәклектә яшәп ята , балалар таралышкан ,ә хөкүмәтнең анда һич гаме юк , бичара килендәш зарланып кемнеңдер тупсасын таптый торган түгел.Булганына мең шөкер дип шөкер итә ,җитмәсә.Кәлҗемәне ханнар сыедай күреп яшәгән буын шул без, дип килендәшенең юкә бау белән бәйләнгән җил капкасын ачып керде Гайникамал.Ишегалдында бистә бикәләредәй ап-ак тавыклары җырлашып йөри.Малларына кышлык курмысы да бакча башында хәтәр мулдан күренә.Җитмәсә,бәрәңге сабагын да хәсиятләп чабып киртәләрдән куыш ясап кибәргә җайлаган.Кышның убыр авызыннан бер нидә артмас дигәндер.
Күлмәк итәкләрен ыштан бөрмәләренә кыстырып гапләшә-гапләшә көне буе бәрәңге алды килендәшләр.Гайникамал көтү чишмә өстендә күренгәч кенә кайтырга чыкты,күңелен тырнап торган борчуын ул килендәшенә барыбер әйтергә йөрәксенмәде.
Бүгенге көнне үткәрде,ә менә төнне ничек үткәрерсең?Ире кайтып күренмичә аңа тынычлану юк та юк инде.

0 Комментариев